IBM x NASA phối hợp giám sát bão mặt trời bằng AI

IBM và NASA vừa công bố mã nguồn Surya, mô hình AI mới về vật lý mặt trời có thể được sử dụng để dự đoán thời điểm bùng phát của cơn bão mặt trời (Solar storms) có thể gây nguy hiểm cho phi hành gia trong không gian, làm gián đoạn vệ tinh, lưới điện và thông tin liên lạc trên trái đất.

(Hiện tượng cực quang đẹp mắt thỉnh thoảng chúng ta nhìn thấy với những dải ánh sáng nhiều màu rực rỡ cũng do bão mặt trời tạo ra)

Cách xa một-trăm-năm-mươi-triệu kilomet, một luồng hạt tích điện đang bắt đầu gào thét lao về phía trái đất. Hoạt động của mặt trời có khả năng gây nhiễu loạn lưới điện, GPS, và thậm chí cả internet. Trong giai đoạn hoạt động mạnh nhất của mặt trời, kịch bản này có khả năng xảy ra hàng trăm lần mỗi tháng.

Việc dự đoán những cơn bão dữ dội trên trái đất đã khó. Mọi chuyện càng trở nên khó khăn hơn khi bão mặt trời hình thành trên khối cầu plasma khổng lồ cách xa hàng triệu kilomet. Khi cơn bão mặt trời bùng phát xuyên qua từ trường, phải mất 8 phút ánh sáng mới đến được mắt chúng ta. Độ trễ này đồng nghĩa với việc các nhà khoa học cần phải dự đoán trước các cơn bão mặt trời thậm chí còn sớm hơn cả những cơn bão bắt nguồn từ trái đất.

"Chúng tôi muốn trái đất thân thương có thời gian chuẩn bị dài nhất có thể", Andrés Muñoz-Jaramillo, nhà vật lý mặt trời tại Viện Nghiên cứu Tây Nam và là nhà khoa học dẫn đầu dự án, cho biết.

Được đặt theo tên tiếng Phạn của từ "Mặt trời", Surya được xây dựng dựa trên dữ liệu 15 năm do NASA thu thập, nơi đã chụp ảnh mặt trời cứ sau mỗi 12 giây kể từ năm 2010. Mô hình này có thể dự báo các đợt bùng phát năng lượng mặt trời trước 2 giờ, so với khoảng 1 giờ nếu sử dụng phương pháp hiện tại.

Juan Bernabé-Moreno, Giám đốc IBM Research Europe tại Ireland và Vương quốc Anh, chia sẻ thêm: "Với Surya, chúng tôi đã tạo ra mô hình nền tảng đầu tiên để quan sát Mặt trời và dự đoán tâm trạng của nó".

❉ ❉ ❉

Dự án BUTCHI.AI được xây dựng dựa trên dữ liệu 18 năm chuyên ngành content quảng cáo do Copywriter - Content Banker - Bút Chì tích luỹ từng ngày, chưa đạt mức 12 giây/lần như NASA :(