AI lên bìa cùng nhà báo: Sát cánh trong phòng tin tức
Phần lớn cuộc tranh luận xoay quanh AI và báo chí thường tập trung vào những rủi ro: đạo văn, đưa tin sai sự thật, nội dung hời hợt, và nguy cơ mất việc. Những lo ngại này không phải không có cơ sở – đặc biệt khi ngày càng có nhiều thông tin về việc lạm dụng AI trong các tòa soạn và làn sóng cắt giảm nhân sự ở các nhà xuất bản lớn.
Tuy nhiên, AI cũng đang cho thấy giá trị rõ rệt trong ngành truyền thông tin tức: giúp phóng viên tìm kiếm thông tin nhanh hơn, xử lý các tệp dữ liệu khổng lồ, và tập trung thời gian cho những cuộc điều tra chuyên sâu có giá trị cao.
Hai năm liên tiếp, những dự án báo chí đoạt giải Pulitzer đã sử dụng AI – trong đó machine learning hỗ trợ các cuộc điều tra quy mô lớn dựa trên dữ liệu. Một ví dụ điển hình là Djinn – công cụ do IBM phát triển cho tờ iTromsø của Na Uy, giúp nhà báo rút ngắn quá trình nghiên cứu và phát hiện câu chuyện đáng đưa tin nhanh hơn.
Djinn kết hợp công nghệ watsonx.ai và Watson NLP, sử dụng AI sinh ngữ và học máy để truy xuất kho dữ liệu công khai, tóm tắt và cảnh báo các chủ đề tiềm năng cho phóng viên. Nhờ đó, thời gian nghiên cứu của phóng viên giảm từ 90 phút xuống còn 5 phút. Hiện đã có 37 tòa soạn sử dụng công cụ này.
(Tương tự tại Việt Nam, hàng trăm CTV viết bài cho 10 toà soạn lớn đã âm thầm chuốt BUTCHI.AI trong hơn nửa năm qua, đặc biệt trong các bài viết cần chất lượng văn phong cao cấp như bài PR doanh nghiệp, bài long form và e-Magazine. Thời gian hoàn thành trung bình từ một ngày xuống còn 2 tiếng, chủ yếu ở khâu biên tập)
Không chỉ tiết kiệm chi phí, các đơn vị sử dụng Djinn còn ghi nhận lượng truy cập tăng đáng kể, theo chia sẻ của Silvia Podestà, Chuyên gia thiết kế đổi mới tại IBM Đan Mạch: “AI không chỉ giúp giảm chi phí mà góp phần tăng doanh thu, nâng cao mức độ sẵn sàng chi trả của độc giả và mở ra các dòng thu nhập mới.”
“Đây là ví dụ tuyệt vời về cách AI có thể ứng dụng trong báo chí,” nhận định của Florent Daudens, Trưởng nhóm truyền thông tại Hugging Face.
Khi câu hỏi về tương lai của nội dung số trong thời đại AI ngày càng được quan tâm, Bryan Casey, Phó Chủ tịch Tiếp thị Số tại IBM, bày tỏ sự lạc quan: “Sức mạnh của AI có thể cải thiện trải nghiệm trên internet bằng cách giúp chúng ta làm được những điều trước đây là bất khả thi.”